Lata: 20-30 XX w.
Sposób pozyskania: dar Barbary i Witolda Wrotek
Kraj: Polska
Stan zachowania: bardzo dobry
Wymiary: wys.14,2 cm, szer.9 cm
Materiał: papier
Nr inw.: MP/E/ 640/41
Technika: litografii, druk offsetowy
Kartka pocztowa przedstawia kopię obrazu Feliksa Franić pt. „Święcenie”, który wiernie oddaje ceremoniał święcenia pokarmów w Wielką Sobotę, typową dla polskiej kultury ludowej. Kompozycja skupia się na grupie ludzi odświętnie ubranych w tradycyjne stroje krakowskie, co wskazuje na region Małopolski. Postacie przyjmują różne postawy: jedne klęczą, inne stoją, w skupieniu uczestnicząc w obrzędzie religijnym. W centrum sceny znajduje się ksiądz, trzymający w dłoniach księgę liturgiczną i kropidło, którym dokonuje święcenia pokarmów. Symbolizują one życie, płodność i błogosławieństwo. Niektóre pokarmy są wyłożone bezpośrednio na trawę, co podkreśla autentyczność i wiejski charakter rytuału. Po prawej stronie widoczni są dwaj żołnierze, którzy również biorą udział w obrzędzie. Ich obecność dodaje obrazowi podniosłego, patriotycznego charakteru. F. Franić często przemycał żołnierzy do scen rodzajowych czy religijnych, miało to oznaczać i przypominać, że polska tradycja przetrwała lata zaborów dzięki modlitwie i walce zbrojnej. W tle malarz umieścił drewniany kościółek, który przypomina o stałej obecności religii w życiu tych ludzi. Drzewa i niebo tworzą naturalne tło kontrastując z żywymi barwami strojów. Obraz dominuje w ciepłe naturalne odcienie brązów, bieli i zieleni. Jaskrawe akcenty kolorystyczne, czerwienie na strojach dodają całości świątecznego blasku. Dzieło wpisuje się w nurt malarstwa rodzajowego, które miało za zadanie dokumentować i celebrować polskość. Dzięki dbałości o szczegóły etnograficzne, stanowi cenne źródło wiedzy. Pod obrazem, w lewym dolnym rogu umieszczony napis: „Franić”,mówiący o autorze dzieła, natomiast w prawym umieszczono zapewne tytuł ,,Święcenie’’. Pośrodku nich widnieje dopisek w języku angielskim, wykonany atramentem: ,,święcenie jajek, ciast etc.’’. Zapewne właściciel karty chciał odbiorcy wyjaśnić przedstawioną na karcie scenę, polską tradycję święcenia pokarmów. Poniżej, w dolnej części karty pocztowej drukowany, wypośrodkowany napis: ,,WESOŁEGO ALLELUJA’’.
Na odwrocie lina pionowa dzieląca miejsce na adres i korespondencje. Wprowadzenie pionowej kreski i wydzielenie wąskiego paska na korespondencje to styl, który zdominował polski rynek pocztówkowy w pierwszej dekadzie niepodległości. Karta nie miała wydzielonego miejsca na znaczek. W dolnej jej części napis: „wydała <<WISŁA>> w Krakowie”. Wydawnictwo krakowskiej Wisły często kupowało prawa do reprodukcji obrazów znanych malarzy, aby wydawać je jako tanie, ale estetyczne karty pocztowe (tzw. karty artystyczne). Seria z obrazami Franicia należała do bardzo popularnych w okresie międzywojennym. Najwięcej kart o nr serii powyżej 200 wypuściła na rynek w połowie lat 20. Pod pionową linią umieszczono napis: „Ripper Nr. 248”, mówiący o tym, że została wyprodukowana przez Zakład Litograficzny Rippera , który był właścicielem jednej z najbardziej renomowanych drukarni mieszczący się przy ul Krupniczej. Jego zakład w tym czasie osiągnął mistrzostwo w autotypii barwnej, która pozwalała na wierne oddanie kolorów obrazu olejnego.
Feliks Franić albo Franicz ur. 1871 w Makowie -1937 w Krakowie był malarzem, prawnikiem, sędzią sadu apelacyjnego. Jego ojciec, zawodowy oficer służący na terenie Galicji, był Chorwatem, stąd nietypowe nazwisko, z którym często wiązały się problemy z pisownią. Malarstwa uczył się u Jana Matejki, a następnie u Wojciecha Kossaka stąd zapewne tworzył przede wszystkim dzieła o tematyce wojskowej, malował sceny batalistyczne związane z kampanią napoleońską, powstaniami narodowymi, ale tworzył również pejzaże. Był też mistrzem przedstawienia folkloru polskiego, specjalizował się w scenach z życia wsi, obrzędach religijnych. Jego styl charakteryzuje się dużą dbałością o realizm strojów ludowych. Choć malował przez dekady, jego największa aktywność przypadała na okres międzywojenny. Za życia nie doczekał się wystawy indywidualnej, chociaż jego rysunki i obrazy były publikowane na kartkach pocztowych.
Opr. Edyta Paw
Źródło: https://pl.wikipedia.org.<wiki>Feliks_Franić https://www.slowopodlasia.pl/artykul/36683,od-popielca-do-zielonych-swiatek-magia-wielkanocnych-obrzedow
