Kraj: Rosja
Wytwórnia: Złatoust
Stan zachowania: zły
Wymiary: 85,5 cm x 8,3 cm x 0,7cm
Materiał: stal, mosiądz
Nr inw.: MP/DEP/208
Technika: odlewanie, skuwanie, hartowanie
Rosyjska szabla wzoru 1881, tzw. „dragonka”, znajdowała się na wyposażeniu armii rosyjskiej od 1908 roku. Ostrze o długości około 72,5 cm jest silnie skorodowane, z wyraźnymi, głębokimi wżerami powstałymi w wyniku działania rdzy. Przy rękojeści widoczny jest wybity numer „1897 (?)”, który najprawdopodobniej odnosi się do daty produkcji. Po przeciwnej stronie ostrza znajduje się słabo czytelne oznaczenie w postaci cyfry „0” lub litery „D”. Szerokość klingi przy rękojeści wynosi 3,1 cm, natomiast jej grubość to około 7 mm. Klinga jest jednostronnie zaostrzona, z ledwo widocznym zbroczem. Rękojeść wykonana z mosiądzu składa się z kilku połączonych elementów. Jelec z kabłąkiem, pełniący funkcję osłony dłoni, został wykonany z mosiężnego czworobocznego płaskownika, którego górna część jest zawinięta w niewielkie kółeczko. Górną część okucia rękojeści stanowi kapturek głowicy wykonany z cienkiej blachy mosiężnej, z centralnym otworem dopasowanym do metalowej iglicy rękojeści. Kapturek ten jest połączony z kabłąkiem i opatrzony po obu stronach sygnaturą w postaci litery „ᴦ”.Na ostrzu zachowało się również górne okucie pochwy, wykonane w całości z mosiądzu. Składa się ono z owalnej tulejki z cienkiej blachy mosiężnej o długości 4,5 cm i szerokości 1,9 cm, z górnym brzegiem zawiniętym do wnętrza, na której widoczna jest sygnatura „ᴦ”, oraz z mosiężnego płaskownika o zaokrąglonych krawędziach i grubości od około 2 do 6 mm, przymocowanego do tulejki za pomocą dwóch żelaznych śrub. Od strony wewnętrznej płaskownika znajduje się przewężenie na pasek mocujący o szerokości 2,8 cm, oznaczone sygnaturą „4C”. Numer inwentarzowy naniesiono białym pisakiem zarówno na iglicy rękojeści, jak i na okuciu pochwy. Nazwa „dragonka” pochodzi od dragonów – formacji kawalerii rosyjskiej, która oprócz walki konnej często działała również pieszo. Taki charakter służby wymagał broni uniwersalnej, sprawdzającej się w różnych warunkach pola walki, co znalazło odzwierciedlenie w konstrukcji dragonki. Szabla ta była odmianą szaszki, czyli broni siecznej wywodzącej się z rejonu Kaukazu. W porównaniu z klasyczną szablą kawaleryjską miała prostszą budowę, przy jednoczesnym zachowaniu dużej funkcjonalności. Jej konstrukcja łączyła cechy broni przeznaczonej do walki z siodła z rozwiązaniami umożliwiającymi wykorzystanie jej jako bagnetu, między innymi w połączeniu z karabinem Mosina. Dzięki temu broń ta mogła być używana zarówno w walce bezpośredniej, jak i jako uzupełnienie uzbrojenia piechoty. Pod względem konstrukcyjnym dragonka różniła się od klasycznej szaszki kozackiej obecnością jelca w formie esowatego kabłąka chroniącego dłoń. Typowa szaszka kozacka była tej osłony pozbawiona i swoim wyglądem przypominała raczej długi nóż, co sprzyjało szybkim, ciętym uderzeniom, ale zapewniało mniejszą ochronę ręki. Zastosowanie kabłąka w dragonce zwiększało bezpieczeństwo żołnierza, szczególnie podczas walki konnej oraz w zwarciu. Opisywany egzemplarz dragonki pochodzi z miasta Złatoust, położonego na terenie dzisiejszego obwodu czelabińskiego. Region ten od dawna znany był z bogatych złóż metali, co sprzyjało rozwojowi hutnictwa i przemysłu metalurgicznego. Już na początku XIX wieku Złatoust stał się jednym z kluczowych ośrodków przemysłowych Imperium Rosyjskiego. W 1815 roku gabinet ministrów Imperium Rosyjskiego podjął decyzję o utworzeniu w tym mieście fabryki broni białej, którą zatwierdził car Aleksander I. Zakład w Złatouście szybko zyskał renomę jako producent wysokiej jakości szabel, szaszek i noży, zaopatrując armię rosyjską m.in. w okresie obu wojen światowych. Co istotne, tradycje produkcji broni w Złatouście są kontynuowane do dziś, co czyni to miejsce jednym z najdłużej funkcjonujących ośrodków tego typu w regionie.
Opracowanie: mgr Bartosz Madej
Bibliografia:
https://www.jaroslawski.art/szabla-dragonska-wzor-1881-sprzedana
